Mag je gekiemde aardappelen eten? Een specialist legt uit

Wat is het risico van gekiemde aardappelen?

Gekiemde aardappelen kunnen technisch gezien veilig zijn om te eten, mits je de uitlopers eerst verwijdert. De zorg zit hem in de concentraties van glycoalkaloïden (waaronder solanine) die in die uitlopers zitten. Glycoalkaloïden zijn verbindingen die, als je er veel van binnenkrijgt, toxische reacties zoals braken en buikklachten kunnen veroorzaken. Volgens Silness: “De uitlopers bevatten concentraties van glycoalkaloïden, verbindingen die, wanneer je er veel van eet, enkele toxische effecten kunnen veroorzaken.”

Niet alleen de uitlopers zijn een aanwijzing; ook groene verkleuring van aardappelen duidt vaak op verhoogde glycoalkaloïden. Die groene kleur komt door chlorofyl en solanine die zich vormen bij lichtinval. De groene kleur zelf is niet per se schadelijk, maar kan wel een bittere smaak geven (bijvoorbeeld aan puree).

Wanneer moet je aardappelen weggooien?

Niet elke gekiemde aardappel is nog te redden. Aardappelen die zacht, papperig of vochtig zijn, zijn duidelijk voorbij hun beste tijd en kun je het beste weggooien. Silness raadt aan: “Als het zacht aanvoelt bij aanraking of verwelkt of gerimpeld is, gooi het weg.”

Als het binnenste van de aardappel groen is na het doorsnijden, is het veiliger om ‘m weg te gooien (de bittere smaak en de textuur kunnen onaangenaam zijn). Zijn de uitlopers lang en goed ontwikkeld, dan kun je het beste niet eten. Vertrouw op je zintuigen: als een aardappel er verdacht uitziet, is de beste houding volgens Silness: “Zie je later, aardappel!”

Kiemen voorkomen en tips voor opslag

Aardappelen hebben geen aarde nodig om te kiemen; een donkere en vochtige plek volstaat. Daarom is het belangrijk om ze goed te bewaren zodat kiemen vertraagd wordt. Bewaar aardappelen in een koele, droge ruimte, bij voorkeur in een ademende zak of een kartonnen doos.

Over het verwijderen van spruiten zegt Silness: “Gebruik de scherpe rand van het gereedschap om het oog uit te graven,” (tip voor wie met een mes of gereedschap werkt). Zet aardappelen niet in de koelkast, want “koude temperaturen kunnen zetmeel omzetten in suikers en bruin worden wanneer ze koken.”

Houd ook rekening met andere factoren zoals ethyleengas dat fruit als bananen afgeeft. Leg aardappelen niet naast dit soort fruit als je kiemen wilt vertragen. Het weghalen van uitlopers helpt ook de houdbaarheid te verlengen, omdat uitlopers vocht onttrekken en zo uitdroging versnellen.

Creatieve manieren om gekiemde aardappelen te gebruiken

In plaats van meteen weggooien kun je gekiemde aardappelen creatief inzetten in de keuken. Enkele lekkere recepten zijn:

• Aardappelgratin met ham
• Gebakken aardappelen met uien
• Aardappelsoep

Probeer ze snel te gebruiken voordat ze groen worden.

Je kunt gekiemde aardappelen ook in de tuin planten (een duurzame manier om voedselverspilling te beperken). Snijd de aardappel in stukken waarbij elk stuk minstens één spruit heeft en plant die een paar centimeter onder de grond.

Gekiemde aardappelen hoeven dus niet per se in de prullenbak. Ken de risico’s en volg de juiste stappen: dan kun je ze vaak gewoon blijven gebruiken en voorkom je onnodig afval. Mensen die bewust met hun voorraad omgaan, kunnen op die manier het meeste uit hun aardappelen halen.